Hoeveel voerruimte is er nodig in een robotstal?

3 februari 2020

Er bestaan verschillende ideeën over de ideale voerheklengte per koe. Zo wordt vaak gesuggereerd dat er minder voerruimte nodig is op robotbedrijven. Op zich is dit een logische veronderstelling : het vreetgedrag van de kudde wordt meer gespreid doorheen de dag en “piekt” minder dan bij 2x daags melken [1]. In de brochure “Moderne Huisvesting Melkvee” uit 2009 van WUR adviseert men 0,7 vreetplaatsen van 65 cm breed per koe voor robotbedrijven (oftewel 3 vreetplaatsen voor 4 koeien) [2]. De beperking van het aantal vreetplaatsen zou de hogere kosten gekoppeld aan automatisch melken enigszins kunnen compenseren.

Nochtans hebben Canadese onderzoekers aangetoond dat extra vreetruimte zich wel vertaalt naar een hogere melkproductie en langere ligtijden. De studie werd uitgevoerd op 13 Canadese melkrobotbedrijven, waar de gemiddelde vreetbreedte per koe op 66 cm uitkwam. Volgens dit onderzoek levert elke 10 cm extra voerruimte 1,7 kg meer melk en 24 min meer ligtijd per koe per dag [3].

In robotsystemen met vrije toegang tot het voer zorgt een beperking van het aantal vreetplaatsen voor meer onderlinge competitie tussen koeien. Ranglage koeien en vaarzen zullen hier in het bijzonder onder lijden: ze staan langer aan het voerhek te wachten en lopen hierdoor een hoger risico op klauwproblemen en kreupelheid. Bij gedwongen koeverkeer (waarbij de toegang tot het voer gecontroleerd wordt) kan het sorteergedrag van koeien dan weer een bijzonder aandachtspunt zijn. De koeien die eerst gaan eten, kunnen het voer gaan sorteren – waardoor de koeien die later aan de beurt komen mogelijks een “voorgeselecteerd” rantsoen krijgen [4].

Elke 10 cm extra vreetbreedte levert +1,7 kg melk per koe per dag op.

Aangezien de gemiddelde HF koe tegenwoordig breder dan is 70 cm [5], zou theoretisch gezien 90% van de koeien tegelijk kunnen eten aan een standaard voerhek van 65 cm/koe. Maar in realiteit worden niet alle plaatsen optimaal benut. Daarom is een voerheklengte van minstens 70 cm per koe geen overbodige luxe, ook niet in een robotstal. Droge koeien en hoogdrachtige vaarzen vallen bovendien nog breder uit, en hebben bijgevolg nood aan 80 cm/dier.

Indien het aantal vreetplaatsen toch beperkt is in de stal, kan het nuttig zijn om vaker voer aan te schuiven. Recent onderzoek heeft immers aangetoond dat robotbedrijven die gebruik maken van automatische voeraanschuivers dagelijks gemiddeld 360 kg melk per box meer produceren (+/- 5 kg melk per koe per dag) in vergelijking met bedrijven die het voer zelf aanschuiven [6]. Vaker voer aanschuiven is ook geassocieerd met een langere ligtijd per koe [3]. 

Conclusie: Huidig onderzoek wijst erop dat men betere productieresultaten bekomt wanneer er minstens 70 cm vreetbreedte per koe beschikbaar is. Wanneer de vreetruimte per koe toch beperkt is, kan het zinvol zijn om het voer vaker te gaan aanschuiven (al dan niet automatisch). 

Heb je nog vragen hierover? Wil je het ontwerp van je nieuwe stal laten toetsen door een externe partij? Cow Coach helpt je graag verder. 

Bronnen

[1] Wagner-Storch, A.M. & Palmer, R.W. (2003) Feeding Behavior, Milking Behavior, and Milk Yields of Cows Milked in a Parlor Versus an Automatic Milking System. J. Dairy Sci. 86:1494–1502

[2] Wemmenhove, H. et al. (2009) Moderne huisvesting melkvee (No. 7). Animal Sciences Group.

[3] Deming, J.A. et al. (2013) Associations of housing, management, milking activity, and standing and lying behavior of dairy cows milked in automatic systems. J Dairy Sci. 96 (Issue 1): 344-351

[4] Pitkäranta, J. et al. (2019). Designing Automated Milking Dairy Facilities to Maximize Labor Efficiency. Vet Clin Food Anim 35: 175–193

[5] https://www.melkvee.nl/artikel/40251-koe-gemiddeld-73-centimeter-breed/

[6] Siewert, J.M. et al. (2018) Factors associated with productivity on automatic milking system dairy farms in the Upper Midwest United States. J Dairy Sci. Vol 101 (Issue 9): 8327-8334